Kind lezen

Geitenpaadjes naar zelfvertrouwen

Disleksie?…..Dyslexie….Wat een moeilijk woord! Zeker voor kinderen die moeite hebben met lezen en spellen. Toch zijn kinderen vaak al bekend met de term dyslexie en weten ze globaal wat het betekent. Ze kennen klasgenoten, neefjes, nichtjes of teamgenootjes van de sportclub die dyslexie hebben. Soms hebben opa, oma, papa of mama ook moeite met lezen of schrijven, maar er was in hun tijd nog zo weinig bekend over dyslexie dat dit niet is vastgesteld. Behandeling op dit gebied bestond er toen nog helemaal niet. Gelukkig is er de afgelopen jaren veel onderzoek gedaan en weten we steeds beter wat dyslexie is en wat het beste werkt om lees- en spellingproblemen aan te pakken. Dit alles heeft geresulteerd in een effectieve behandeling die sinds 2009 vergoed wordt. Binnen Opdidakt heeft de dyslexiezorg niet stilgestaan. De aanpak en methodiek blijven volop in ontwikkeling. Zo zijn de behandelingen de afgelopen jaren nog in een geheel nieuw jasje gestoken.

Faalervaringen

De eerste lessen van de behandeling staan volledig in het teken van psycho-educatie. Kinderen met dyslexie hebben in het verleden veel faalervaringen opgedaan. Inzet en hard werken werden niet altijd beloond met mooie resultaten, waardoor het plezier en de motivatie zijn afgenomen. Het is begrijpelijk dat het een hele opgave is om, naast het extra oefenen op school, tijdens de behandeling en thuis intensief aan de slag te gaan met lezen en spelling. Ook van ouders vraagt dit veel. Zij moeten hun kind blijven motiveren en stimuleren, ondanks de weerstand die ze soms bij hun zoon of dochter zien.

Om kinderen te motiveren en inzicht te geven in het belang van het oefenen, wordt aan de hand van ‘geitenpaadjes’ inzichtelijk gemaakt hoe het leerproces werkt. Wanneer je iets nieuws leert, ontstaat er een klein paadje. Als je blijft oefenen en het paadje vaak bewandelt, wordt dit steeds breder. Onderweg kan er heel wat op je pad komen, zoals een omgevallen boom. Je hebt even geen zin om te oefenen of het lukt je niet. Toch moet je doorzetten om via een omweg weer op het pad terecht te komen. Fouten maken hoort bij het leerproces en hiermee kom je uiteindelijk verder. Kinderen leren met behulp van de ‘geitenpaadjes’ waarom oefenen zo belangrijk is en wat je moet doen als het even niet lukt. “Kijk ik ben al hier” zei een leerling laatst tegen mij en wees een breed pad aan. Je ziet het zelfvertrouwen van kinderen groeien als ze eindelijk weer succeservaringen kunnen opdoen bij lezen en spelling. Dit vind ik een van de mooiste dingen die je mag meemaken als dyslexiebehandelaar.

Doelen opstellen

Kinderen worden actief betrokken bij hun eigen leerproces en mogen meedenken over doelen waaraan gewerkt wordt binnen de behandeling. Aan de hand van een ‘doelenparaplu’ wordt in kaart gebracht wat de leerling zelf wil leren en hoe dit bereikt kan worden. Bij de lees- en spellingopdrachten stellen leerlingen elke week eigen doelen op. In het begin is dit nog even wennen, maar al snel komen leerlingen zelf met mooie doelen zoals ‘met een mooie stem voorlezen’ en ‘goed nakijken wat ik geschreven heb’. Ik merk dat kinderen hierdoor veel bewuster gaan oefenen.

Binnen de behandeling werken we met Taal in Blokjes. Hierbij wordt de taal zichtbaar gemaakt aan de hand van gekleurde blokjes. Kinderen leren allereerst de klankenindeling en bijbehorende kleuren (bijvoorbeeld groen voor de korte klanken en geel voor de lange klanken). Mij valt op hoe snel kinderen dit oppikken. Binnen de kortste keren kennen ze het kleursysteem uit hun hoofd. Ik zie ouders dan soms machteloos naar de klankenkaart staren, terwijl het kind het woord al in blokjes heeft neergelegd. Voor een kind geweldig om te ervaren dat zij papa of mama moeten uitleggen hoe het moet in plaats van andersom. Hierdoor groeit het zelfvertrouwen. Ingewikkelde spellingregels, zoals de korte en lange klankenregel (bijvoorbeeld ‘mollen’ en ‘molen’) worden met de blokjes opeens veel duidelijker. Bovendien hebben kinderen veel plezier in het werken met de blokjes.

Creatief

In de behandeling lezen en spelling proberen we de talenten van de kinderen in te zetten. Kinderen zijn vaak erg creatief in het bedenken van verhalen bij spellingcategorieën of maken er een mooie tekening bij. Ook gebruiken we bijvoorbeeld de naam van het kind als voorbeeldwoord bij een spellingregel. Zo krijgt de korte klankenregel bijvoorbeeld de naam ‘Lotte regel’. Zo’n eigen regel vergeet je natuurlijk nooit.

Gedurende het behandeltraject zie ik kinderen enorm groeien. Natuurlijk blijft het lezen en spellen soms lastig, maar kinderen krijgen het vertrouwen in hun eigen kunnen weer terug en gaan met ruime bagage de toekomst tegemoet!

Door Vera Hoefnagels (Orthopedagoog)

Privé delen
Publiek delen